Buitengewoon persoonlijk en ontroerend eerbetoon aan de dienstbode van de familie Herzberg, vooral ook lijkt het, het kindermeisje van Judith. Judith is zes als de oorlog uitbreekt en de Brabantse Jo speelt een grote rol in verschillende onderduikadressen en verhuizingen.
Judith probeert zich te herinneren hoe ze was, Jo, en komt tot de ontdekking dat ze het meeste vergeten is. Maar ze voelt zo vertrouwd, zo geliefd, zo eigen, zo gewoon en ze was er altijd waardoor Judith zich er vaak niet van bewust was dat Jo er was en een rol speelde. Ook was er helemaal geen concurrentie tussen Jo en de moeder van Judith, Thea. Het waren verschillende maar gelijkwaardige relaties, ook heel bijzonder. Jo wordt geportretteerd in het gedicht Dinsdag.
Het verhaal is deels in 2020 geschreven en deels in 2023, ze heeft er een tijd niet aan kunnen werken: Ik heb een hele tijd hier niet verder aan kunnen schrijven, heb alle foto’s en papieren steeds opnieuw bekeken, me van alles herinnerd, maar lang niet concreet genoeg – me veel afgevraagd, zoal hoezo.
Jo, door Judith Herzberg, prachtig uitgegeven door uitgeverij De Harmonie te Amsterdam op 8 december 2023
| Dinsdag Nooit mij geboden je te helpen gehoorzaam te zijn, je te omhelzen nooit mij verzocht je te beloven beterschap, spijt te betonen nooit moe geweest, of onbenaderbaar of zelfs maar ‘een beetje bedroefd’ zoals moeders zo aardig doen. Compleet en volledig alleen in een leven dat toch met koffie en thee steeds werd uitgedeeld. Gevaarlijk? welnee, zei je, bombardementen trotserend ik zit net zo lief in de laatste coupé als ze schieten, schieten ze toch op de locomotief. o eigenlijkste moeder nu je gaat verhuizen begint het oude schrijnen dat jou niet beangst omdat je stap voor stap verzet en niet verlangt naar welke vorm dan ook van eeuwigheid – de priester lach je weg -j e werkelijkheid ligt in de winkels. Maar je bent moe, ik hoor het aan het slepen van je voeten, zie het aan je gezicht, de muiltjes van je ogen uitgesleten. | |
| uit de bundel Beemdgras uitgegeven door Van Oorschot in 1968 |
