Sint Jan

Komende maandag is het sint Jan, dan zijn er in de katholiek Latijns-Amerikaanse wereld die ik ken feesten ter ere van Johannes de Doper. Natuurlijk zijn dat kerkelijke aanpassingen van heidense zomerfeesten ter ere van de zonnewende. Mijn eerste herinneringen zijn aan Vila Nova de Famalicão waar op de avond voor São João het hele dorp op de been was en iedereen een alho-porro had, een uitgelopen knoflook-prei (letterlijke vertaling, een andere kon ik niet vinden, in het Duits is het sommerknoblauch). Met de bol aan het einde van die lange steel sloeg je dan anderen op hun hoofd.

alho-porro en hamertje

alho-porro en hamertje

Mij ontging natuurlijk enige betekenis, ik vond het alleen maar leuk. Het zou beschermen tegen slechte adem, een andere versie tegen boze geesten. Inmiddels is de alho-porro grotendeels vervangen door zo’n plastic speelgoedhamertje met aan beide kanten zo’n harmonicadeel. Daar meppen ze ook mee op elkaars hoofd ….

Van Sant Joan in Barcelona herinner ik me het vuurwerk, maar vooral de honderden vuurtjes op het strand, indrukwekkend en net als in Famalicão gaf het een gevoel van saamhorigheid.

strand van Barcelona, avond voor sint Jan

strand van Barcelona, avond voor sint Jan

In Brazilië zijn het de festas juninas, de junifeesten, geworden en is de heilige Jan uit beeld verdwenen. De naam komt er wel vandaan natuurlijk: são João à joanina à junina, alhoewel er ook een versie is dat het gewoon van de maand juni komt. Ik herinner me alleen dat mensen en vooral kinderen, zich verkleedden in boerenkleding, boeren/caipiras zijn en allerlei dingen deden die me vreemd zijn. Geen saamhorigheidsgevoel dus, een te andere wereld.

kinderen in caipira kleding

kinderen in caipira kleding

Venezuela was ook een te andere wereld, ruim vijfendertig jaar geleden. In de buurt van sommige kerkjes of beelden had je heel veel getrommel en gedans, er was eten en drinken, vooral dat laatste. Het was er tot diep in de nacht onrustig.

De onrust in Brazilië deze dagen heeft niet veel te maken met sint Jan, veel reden tot feesten hebben ze nu niet. Na de manifestatie maar een caipirinha drinken.

Advertenties

3 thoughts on “Sint Jan

  1. São João in Vila Nova herinner ik mij ook. Vond het een malle bedoening waar ik in mijn latere leven geen equivalent van ben tegengekomen. Zelfs het ‘old school’ carnaval hier in Maastricht, waarbij met aan stokken gebonden stukken rauw vlees werd gezwaaid (carne vale, afscheid van het vlees), was van een heel andere orde. Misschien kan ik maandag de mensen in de buurtsuper verrassen door ze op het hoofd te tikken met mijn doorgeschoten bieslookbolletjes…

  2. Ik wel, ik kan me die hamertjes wel herinneren, die maakten zo’n leuk piepend geluid. En de geur van uien die dagenlang in je haar bleef hangen. In Lisboa schijnen ze er niet echt aan te doen, want een Portugese vriendin kende deze traditie niet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s